İnternet Sitelerinde Çerez ve Aydınlatmalarına Uygulamalarına İlişkin KVKK Kararı
- 1 gün önce
- 2 dakikada okunur
Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından yakın zamanda yayınlanan 8 Ağustos 2024 tarihli ve 2024/1361 sayılı Karar’da; internet sitelerinde kullanılan çerezler, iletişim formları, aydınlatma metinleri ve açık rıza süreçleri birlikte değerlendirilmiştir.
1. Açık Rıza Gerektiren Çerezler Kullanıcı Onayından Önce Çalıştırılmamalıdır
İşlevsel, performans/analitik ve reklam/pazarlama çerezleri bakımından açık rıza dışında başka bir veri işleme şartı bulunmuyorsa, bu çerezlerin kullanıcı açık rıza vermeden önce çalıştırılmaması gerekmektedir.
Bu nedenle, açık rıza gerektiren çerezler varsayılan olarak kapalı olmalı ve yalnızca kullanıcının aktif bir hareketle onay vermesinden sonra çalışmaya başlamalıdır. Diğer bir ifadeyle, internet sitelerinde “opt-in” mekanizması kullanılmalıdır.
2. Analitik Çerezlerin Gerekliliği Kullanım Amacına Göre Değerlendirilmelidir
Bir analitik çerezin “kesinlikle gerekli” olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, kullanıcının açıkça talep ettiği hizmetin sunulması için gerçekten zorunlu olup olmadığına göre belirlenmelidir.
Analitik çerezin yalnızca reklam verimliliğinin ölçülmesi amacıyla kullanılması, bu çerezin “kesinlikle gerekli” sayılması için yeterli değildir.
3. Çerez Aydınlatma Metni Güncel Çerez Envanteriyle Uyumlu Olmalıdır
Çerez aydınlatma metninde yalnızca “zorunlu”, “işlevsel”, “performans/analitik” veya “reklam/pazarlama” gibi çerez türlerine ve bunların genel tanımlarına yer verilmesi yeterli değildir.
İnternet sitesinde fiilen kullanılan çerezlerin adları ile bu çerezlerin kullanım amaçları ve saklama süreleri açık ve ayrıntılı şekilde belirtilmelidir. Çerez aydınlatma metni, internet sitesinde kullanılan güncel çerezlerle uyumlu olmalıdır.
4. Bilgi Alma Talebi Reklam ve Pazarlama Rızasına Bağlanmamalıdır
İletişim formu üzerinden ürün veya hizmetler hakkında bilgi almak isteyen kullanıcıların, aynı zamanda kişisel verilerinin reklam, promosyon veya kampanya amaçlarıyla işlenmesine rıza vermesi zorunlu tutulmamalıdır.
Bilgi talebinin karşılanması ile reklam ve pazarlama amaçlı veri işleme faaliyetleri birbirinden farklı amaçlara dayanmaktadır. Bu nedenle söz konusu süreçler ayrıştırılmalı ve reklam veya pazarlama faaliyetlerine ilişkin açık rıza, iletişim formunun gönderilmesinin ya da bilgi alma hizmetinin ön şartı haline getirilmemelidir.
5. Farklı Veri İşleme Amaçları Tek Bir Açık Rıza Altında Birleştirilmemelidir
Açık rızanın geçerli olabilmesi için belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir rıza olması gerekmektedir.
Kullanıcıyla talebi doğrultusunda iletişime geçilmesi ile kullanıcıya reklam, promosyon veya kampanya gönderilmesi farklı veri işleme amaçlarıdır. Bu amaçların tek bir onay seçeneği altında birleştirilmesi, açık rızanın belirli bir konuya ilişkin olma ve özgür iradeyle açıklanma unsurlarını zedeleyebilir. Kullanıcının her bir amaç bakımından ayrı ayrı tercih yapabilmesi sağlanmalıdır.
6. Aydınlatma ve Açık Rıza Ayrı Süreçler Olarak Kurgulanmalıdır
Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi ile açık rıza alınması birbirinden farklı süreçlerdir. Aydınlatma metni, reklam veya pazarlama faaliyetlerine yönelik bir muvafakat beyanı içerecek şekilde hazırlanmamalıdır.
İlgili kişi öncelikle kişisel verilerinin kim tarafından, hangi amaçlarla, hangi hukuki sebeplere dayanılarak ve kimlere aktarılabileceği hususlarında bilgilendirilmelidir. Açık rıza gerektiren veri işleme faaliyetleri için ise aydınlatma metninden ayrı bir tercih ve onay mekanizması oluşturulmalıdır.
Sonuç
Kurul; açık rıza alınmadan analitik çerez kullanılması, bilgi alma talebinin reklam ve pazarlama amaçlı veri işlemeye ilişkin rızaya bağlanması ve aydınlatma yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle veri sorumlusu hakkında toplam 265.000 TL idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.
Karar doğrultusunda internet sitelerinde;
Açık rıza gerektiren çerezlerin kullanıcı onayından önce çalışıp çalışmadığının,
Çerez aydınlatma metninde fiilen kullanılan çerezlere ilişkin yeterli bilgi bulunup bulunmadığının,
İletişim formlarının reklam ve pazarlama rızasına bağlanıp bağlanmadığının,
Farklı veri işleme amaçları için ayrı tercih seçenekleri sunulup sunulmadığının,
Aydınlatma ve açık rıza süreçlerinin birbirinden ayrılıp ayrılmadığının kontrol edilmesi önem taşımaktadır.
Yazar
Buse Özer
